Wonen in 2030 : kan de Wet De Taeye (1948) ons nog iets leren?
Kortrijk kwam zwaar beschadigd uit WOII. 1250 woningen waren volledig vernield en meer dan 3000 woningen beschadigd. De woontelling van juni 1946 liet geen twijfel: er was een acute woningnood in Kortrijk. Het stadsbestuur moest verantwoordelijkheid opnemen.
En toen was er Alfred De Taeye, burgemeester van Kortrijk (1948–1950), parlementslid (1946-1958) en minister van gezin en volksgezondheid (1950-1954).
De wet De Taeye maakte 50.000 betaalbare woningen voor Belgische gezinnen mogelijk. Dankzij premies en leningen tot 90% van de bouwkost werd bouwen haalbaar voor bescheiden inkomens.
Zo ontstond wijk De Blauwe Poort. Deze wijk kent een geschiedenis die terug gaat tot de 15e eeuw. De huidige woonwijk kreeg midden de jaren ‘50 vorm.
Deze wet bepaalde mee het uitzicht van vele woonkernen in België zoals we ze op vandaag nog kennen. Al is er kritiek op ruimtelijke verrommeling, in Kortrijk was er in deze periode geen gebrek aan ruimtelijke planning.
In 1950 kocht de stad 28ha grond waaronder hoeve De Blauwe Poort en bijhorende landbouwgronden om in te lijven bij de stadskern. Onder het regime van de Wet-Brunfaut werden deze gronden gefaseerd verkocht aan de Sociale Maatschappij 'Goedkope Woning', waardoor zowel sociale woningen als bouwkavels voor particuliere gezinnen gerealiseerd werden.
De stad maakte een BPA op, dit steunde op 4 pijlers: sociale woningbouw, privéwoningen, wijkvoorzieningen - winkels en kleuterschool - en groen. In 1957 betrokken de eerste bewoners hun nieuwe woning. Het park -4ha- werd aangelegd in 1959. De kleuterschool opende in 1960.
Het ontwerp ‘op mensenmaat’ was van architect Jacques Viérin en Lukas Vandenbulcke. De wijk was meteen volledig uitgerust: wegen, nutsvoorzieningen en openbaar vervoer.
De parkwoningen langs de Emmanuel Viérinwandeling - Kortrijkse impressionistische schilder en vader van architect Jacques Viérin - zijn vandaag beeldbepalend voor de wijk en opgenomen in de Inventaris Bouwkundig Erfgoed.
Maar na een bouwfysische analyse bleek dat renovatie niet meer volstond om te voldoen aan de hedendaagse normen op vlak van comfort, veiligheid en energie.
Om die reden start SW+ vandaag met de herbouw van de wijk Blauwe Poort, naar ontwerp van Lieven Dejaeghere. Concreet worden de 53 bestaande woningen in de Emmaunel Viérinwandeling en de Elfde Novemberlaan vervangen door 27 nieuwe, grotere gezinswoningen. Ondanks de hoge nood aan sociale woningen, kiezen we er hier bewust voor om minder woningen te realiseren. Want hier staan de beeldkwaliteit, de architectuur en de woonkwaliteit voorop.
SW+ investeert hiervoor €10 miljoen incl BTW, de omgevingsaanvraag wordt binnenkort ingediend bij de stad.
Dit is het verhaal van een wijk, de groei van de stad, betaalbaar wonen en stadsontwikkeling.
Kunnen we anno 2030 nog iets leren van de Wet De Taeye uit 1948?
